25-12-07

Hoe leg ik een wijnkelder aan?

Onderstaand artikel schreef ik voor het maandblad Milo, een lifestyle magazine voor 45-plussers ("midlife rocks"). Maar ook als u jonger bent moet u zich vooral niet inhouden...

Tegenwoordig worden nog weinig huizen gebouwd met een echte kelder. Dat is jammer, want een kelder betekent niet alleen handige extra ruimte, het is ook bij uitstek de koelste plek. Voor de groeiende groep Vlamingen die de wijnmicrobe voelt kriebelen, is een kelder de ideale bewaarplaats. Maar is een echte kelder noodzakelijk om een wijnkelder aan te leggen? En waar moeten we zoal op letten?

De ideale leeftijd voor wijn

Wijn heeft zijn nobele reputatie in grote mate te danken aan het vermogen om te verouderen. Straffer nog: het vermogen om te verbeteren door veroudering. Nochtans moeten we dat anno 2007 sterk relativeren. Veruit de meeste wijn wordt vandaag gemaakt om op korte termijn te consumeren. Rode wijn doorgaans binnen de vijf jaar, witte binnen de twee à drie jaar, rosé binnen het jaar.

Het is altijd doodjammer als mensen een wijn veel te oud laten worden. Flessen uit lang vervlogen decennia worden op familiefeesten met trots uit de kelder gehaald, terwijl de inhoud vaak nog maar een schim is van wat de wijn ooit was. Echte bewaarwijnen vormen een minderheid.

Wat wil ik eigenlijk?

Betekent dit nu dat alleen een selecte groep wijnen met groot bewaarpotentieel in een wijnkelder thuishoren? Natuurlijk niet. Ook een wijn die u slechts enkele weken, maanden of jaren wil stockeren verdient een goede plaats. Hoe langer u wijn wil bewaren, hoe beter de omstandigheden in uw kelder moeten zijn. Daar komen we dadelijk op terug.

Belangrijk is dat u zelf bepaalt welke wijnen u in huis wil hebben. Sommige wijnliefhebbers kopen wekelijks enkele flessen en hebben geen behoefte aan opslagruimte. Daar is niets fout mee. Wil u toch een voorraad aanleggen, kies dan vooral wijnen die u graag geregeld drinkt. Laat u bij het proeven van wijn niet te snel overdonderen door indrukwekkende krachtpatsers, ze zijn vaak moeilijk te combineren met onze doorsnee keuken. Verfijnde wijnen zullen u aan tafel meer plezier brengen dan body builders.

Wil u naast uw courante wijn ook echte bewaarwijn voor speciale gelegenheden, ga dan zorgvuldig te werk. Laat u bij uw aankoop goed adviseren of raadpleeg een wijngids. Bepaalde wijnen zijn beter geschikt om te bewaren dan andere. Wijnen op basis van Cabernet Sauvignon bevatten veel tannine en bewaren dus langer. We denken aan grote Bordeauxwijnen of andere Cabernets uit hogere prijsklassen. Ook minder bekende druivensoorten als Malbec of Tannat zijn gebaat met flesrijping. Bij de witte wijnen is de Riesling de bewaarkampioen, zowel droog als zoet. Deze druif bevat immers veel zuren. Voor alle duidelijkheid, we spreken hier niet over storende zuren in onrijpe wijnen, maar over elegante zuren die eigen zijn aan deze druif. Goede Riesling komt vooral uit Duitsland, en verder uit de Elzas of Oostenrijk. Ook goede Chenin Blanc uit de Loire kan worden bewaard.

Let beslist op het jaartal van uw wijn. Goede jaren bewaren beter dan slechte. 2005 was in bijna heel Europa een uitstekend jaar. Wijnen met houtrijping bewaren doorgaans langer dan fruitige exemplaren.

De kampioenen onder de bewaarwijnen zijn zoete kwaliteitswijnen. Dat kunnen laatgeoogste wijnen zijn, zoals bijvoorbeeld Sauternes. Ideaal zijn wijnen van druiven die aangetast waren met botrytis, een nobele schimmel. Maar ook “versterkte” zoete wijnen, zoals Porto, gaan zeer lang mee. Zowel de extra toegevoegde alcohol als de natuurlijke restsuikers verhogen het bewaarpotentieel. De ultieme leeftijdskampioen is Madeira, een wijn die u gewoon niet kapot krijgt.

Een goede tip: koop Vintage Port of Madeira uit het geboortejaar van uw (klein)kinderen. Wedden dat u daar op hun achttiende verjaardag of hun huwelijksfeest mee zal scoren?

Waar koop ik mijn wijn?


In ons gezegende landje is geen gebrek aan wijn. Ieder verkoopspunt heeft zo zijn voor- en nadelen.

De supermarkt is de grootste wijnverkoper en heeft het voordeel dat u er wekelijks over de vloer komt. U moet dus geen speciale inspanningen leveren. Er is permanent een grote keuze en de meeste wijnen zijn niet duur. De Belgische supermarkten doen grote inspanningen om een goed gamma aan te bieden. Nadeel is dan weer dat u er voornamelijk wijn vindt die op grote schaal wordt gemaakt, wat het karakter van de wijnen zelden te goede komt. Ook wijnadvies is in veel supermarkten eerder beperkt.

De specialisten van persoonlijk wijnadvies zijn natuurlijk de particuliere wijnhandelaars. Een goede wijnhandelaar maakt een eigenzinnige selectie en legt de kwaliteitslat hoog. Uw wijnhandelaar moet u kunnen vertellen hoe lang u een bepaalde wijn kan bewaren en wanneer u hem best drinkt. Anderzijds is het gamma van een wijnhandelaar soms beperkter of meer gespecialiseerd in één land of regio. Naargelang uw woonplaats moet u wellicht ook wat verder rijden op zoek naar een wijnspecialist.

Altijd leuk is wijn rechtstreeks bij de producent kopen, op vakantie in Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland, Luxemburg, Oostenrijk, Zwitserland... of zelfs in eigen land.  U maakt het dan allemaal ter plaatse mee en met wat geluk krijgt u een deskundige rondleiding door een gepassioneerde wijnmaker. In principe koopt u de wijnen ook aan de scherpst mogelijke prijs. Kijk wel uit voor overdreven vakantiestemming: wat onder een zuiderse zon heerlijk smaakt, kan thuis behoorlijk tegenvallen. Blijf dus kritisch.

Niets belet u al deze verkoopspunten door elkaar te gebruiken. Zo krijgt u meteen een goede mix in uw wijnkelder.

En hoe moet mijn wijnkelder er nu uitzien?

De kans is klein dat uw huis een ideale kelder heeft. Geen nood, zoek gewoon een ruimte die zoveel mogelijk beantwoord aan een aantal criteria. De wijnen moeten in het donker liggen, in een geurvrije omgeving, met een stabiele temperatuur. Met stabiel bedoelen we vooral dat er geen grote schommelingen zijn tussen dag en nacht. Dat het er in de zomer warmer is dan in  de winter is minder erg, vooral indien u uw wijn hooguit enkele jaren wil bewaren. De ruimte moet voldoende vochtig zijn, zodat uw kurken niet uitdrogen. Zorg voor voldoende ventilatie. Trillingen zijn ook niet zo best voor wijn.

Heeft u toch een ruimte die het hele jaar door even koel is (ideaal is zo’n 10 à 12 graden), dan is dat nog beter. In een koele bewaarplaats rijpt wijn trager dan in een warme bewaarplaats. Die trage rijping komt de kwaliteit ten goede. Nog een tip: hoe groter de fles, hoe trager de rijping. Een bewaarwijn logeert dus liever in een magnum dan in een half flesje.

Kies hoe dan ook een stevig opbergsysteem, waarin de wijn veilig en stabiel ligt. Scherven brengen echt geen geluk. Heeft u veel verschillende wijnen, kies dan rekken waar elke fles afzonderlijk in en uit kan. Koopt u grotere hoeveelheden van dezelfde wijn, dan kan u ook werken met nissen waarin u de flessen op elkaar legt. Sorteer de wijn op een manier die u logisch vindt, zodat u alles makkelijk terug vindt en u niet voortdurend flessen moet vastpakken op zoek naar het juiste exemplaar.

Wie geen goede ruimte heeft, kan kiezen voor alternatieven. U kan bijvoorbeeld een bergruimte isoleren en vervolgens kunstmatig koelen. Nog eenvoudiger is een speciale wijnkast, die uw wijnen op de gewenste temperatuur bewaart. Deze kasten bestaan in verschillende formaten, naargelang uw hoeveelheid wijn of de ruimte in uw woning. Neem maar eens een kijkje op www.eurocave.be of www.liebherr.be.

Wie veel wijn bewaart, houdt best een logboek bij. Daarin noteert u bijvoorbeeld wat u hebt, waar de flessen liggen, waar u de wijn kocht, wat de ideale bewaartijd is en bij welke gerechten u de wijn kan schenken. U kan dat natuurlijk op uw computer bijhouden. Vergeet niet uw commentaren neer te pennen als u een fles proeft. Uw eigen oordeel blijft immers het belangrijkste.

Tot slot

Als u dan toch mooie wijnen in uw eigen kelder gaat bewaren, vergeet ze dan niet op de juiste manier te schenken. Koop een goede kurkentrekker, gebruik mooie, grote glazen met een dunne rand, karafeer wijnen die wat extra zuurstof kunnen gebruiken en decanteer oude wijnen om droesem te verwijderen. Wijn is een feest voor alle zintuigen.

De 10 geboden om wijn te bewaren

1.    Leg uw flessen horizontaal.
2.    De temperatuur moet zo stabiel mogelijk zijn.
3.    Een koele ruimte is ideaal.
4.    Vermijd geurtjes.
5.    Duisternis is een must.
6.    Liever te vochtig dan te droog.
7.    Zorg voor verluchting.
8.    Hoe minder trillingen, hoe beter.
9.    Wijn moet stevig en stabiel liggen.
10.  Weet welke fles waar ligt.

20:47 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (3) | Tags: wijnkelder, wijn bewaren |  Facebook |