07-12-07

Een pauselijke wijn

Een kloeke boerenzoon uit het zonnige zuiden. Dat is de klassieke reputatie van Châteauneuf du Pape. Bij nader inzien mist die beschrijving wat respect, voor een wijn met een lange traditie en een grote reputatie. De oorsprong van Châteauneuf du Pape gaat terug tot 1305. Toen werd Bertrand de Gouth, de aartsbisschop van Bordeaux, benoemd tot paus Clemens V. Hij liet zich door de Franse koning overtuigen om Rome te verlaten en vestigde zich in 1309 in Avignon. De zes volgende pausen (en een rist 'tegenpausen') volgden zijn voorbeeld. Nummer twee, Johannes XXII, wist wereldse geneugten naar waarde te schatten en liet buiten de stad pauselijke wijngaarden aanleggen, rond het kasteel van Châteauneuf.

De (officiële) pausen trokken vanaf 1376 terug naar Rome, maar de wijngaarden bleven. De benaming 'Châteauneuf du Pape' duikt pas op in geschriften uit de 19de eeuw. In 1923 stelt baron Le Roy de Boiseaumarié een reeks regels op waaraan die wijn moet voldoen. Het werd de voorloper van de Appellation d'Orgine Controllée. Er worden dertien druivensoorten toegelaten, acht blauwe en vijf witte. Vandaag worden de rode wijnen nog slechts uitzonderlijk van alle dertien soorten gemaakt.

Op heel wat wijngaarden ligt de bodem bedekt met witte rolkeien, door de Rhône uit de Alpen aangevoerd en gepolijst. Die stenen nemen overdag zonnewarmte op en geven die 's nachts weer af. In een warme streek levert dat natuurlijk nog meer suikers en dus alcohol op. Lang niet alle wijngaarden zijn met deze stenen bedekt.

De huidige appellatie omvat 3.200 hectare wijngaarden, in het bezit van 320 producenten, verspreid over vijf gemeenten. Dat is goed voor een productie van 13.750.000 flessen. Er wordt hoofdzakelijk rode wijn gemaakt, waarbij de druivensoort Grenache veruit de belangrijkste is. De flessen zijn getooid met een pauselijke tiara en twee gekruiste sleutels.

Traditioneel zijn Châteauneufwijnen tanninerijke bewaarwijnen, die streng kunnen zijn in hun jeugd. Maar de tijden veranderen, zelfs in een respectabel oord vol traditie. Het leek me daarom interessant om enkele toonaangevende Châteauneufs op de proeftafel te zetten. Het moment is perfect, want de recente jaargangen 2004 en 2005 zijn uitstekend in de Zuidelijke Rhône.

Caillou versus Janasse

Ik selecteerde twee domeinen met een stevige faam: Domaine de la Janasse en Clos du Caillou. Beide produceren naast Châteauneuf ook algemene Côtes du Rhône. Zo kunnen we meteen een heel gamma vergelijken. Ik deed beroep op twaalf proevers (let op het Bijbelse getal) van wijnclub De Dronken Druifluis en luisterde naar hun oordeel. Uiteraard werd alles blind geproefd.

Caillou mocht de spits afbijten, met de enige witte wijn van de avond. Deze Bouquet des Garrigues 2006 (12,26 euro) verraste vooral door zijn levendige frisheid, geen evidentie in dit klimaat. Een erg geslaagde wijn, elegant en evenwichtig, floraal en fruitig (met onder meer abrikoos en appel) en een toetsje amandel. Een aanrader.

Maar we waren natuurlijk gekomen om de rode wijnen te proeven. Hier werd Janasse de opener, met zijn basis-Côtes du Rhône 2006. We proefden een lichte Rhônewijn, met kriekjes, wat menthol en een vleugje dennenhout. Niets bijzonders, maar ook niet duur (7,50 euro). De Côtes du Rhône Villages 'Terre d'Argile' 2005 van Janasse (13,80 euro) was duidelijk van een ander kaliber: krachtig en warm, met veel cassis, wat zoethout en peper. Bijna een nieuwe wereldstijl.

De Clos du Caillou "Bouquet des Garrigues" 2005 (11,63 euro), een Côtes du Rhône, bracht ons terug in Europa. Heel fijn en elegant, met bramen en zuiderse kruiden. Alweer een schot in de roos voor Caillou. Domaine de la Janasse heeft ook een wijn die 'Les Garrigues' heet. De jaargang 2004 (20,00 euro) blijkt een stuk zwoeler dan zijn naamgenoot, met aroma's van blauwe pruimenconfituur, drop, peper en eucalyptus. Iemand maakte de vergelijking met een goede Australische Shiraz.

Tijd voor vier 'echte' Châteauneufs. Janasse mocht alweer openen met zijn Tradition 2005 (27,50 euro). Deze wijn is duidelijk nog te jong, maar het potentieel is er. Stevige maar rijpe tannines, een mooie afdronk en een goede lengte. Toch ging de voorkeur unaniem naar de Tradition 2004 van Clos du Caillou (28,21 euro), die verfijnder is, met een mooie balans tussen fruit en kruidigheid. Een zeer mooie wijn, met een interessant prijskaartje in deze dure appellatie.

En dan de finale. De Vieilles Vignes 2005 van Janasse imponeert met forse aroma's van pruim, garrigues en peper. Mooie zuren zorgen voor een evenwicht met het rijpe fruit en de tonen van drop en noten. Nog jong, maar nu al fluwelig. Puik werk, maar niet goedkoop (55 euro).

Toch ging alweer Caillou met de grootste lofbetuigingen lopen, dankzij de schitterende Les Quartz 2004 (45,18 euro). Niets dan superlatieven voor deze wijn: finesse, elegantie, lengte, evenwicht.

Twee stijlen

Het is opvallend hoe twee wijnen uit dezelfde streek zo verschillend kunnen zijn. Domaine de la Janasse, de modernist, onderging de invloed van de Amerikaanse wijnschrijver Robert Parker. Clos du Caillou zweert bij een traditionelere Europese stijl, een elegantere variant van de kloeke Châteauneuf van weleer. Alle wijnen waren opmerkelijk toegankelijk voor hun jeugdige leeftijd.

Hoewel de smaakpapillen van mijn panel een duidelijke voorkeur hadden voor Clos du Caillou, is het een troef dat internationale invloeden ook andere stijlen teweegbrengen. Smaken en voorkeuren verschillen, maar diversiteit is altijd rijker dan eenheidsworst. En hoe dan ook proefden we twee topdomeinen, die aantonen dat ook Châteauneuf in het jaar 2007 leeft.

De wijnen van Clos du Caillou vindt u bij Patrick Jublou in Bierbeek (0486.39.42.48 of www.patrick-jublou-cie.be), voor Domaine de la Janasse kan u bij Portovino in Maldegem terecht (050.71.87.57 of www.portovino.be)

15:16 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Wijn aan het einde van de wereld

Australische wijn is een alledaags product geworden in onze winkels en op onze tafels. De meeste van die wijnen komen uit de zuid-oostelijke regio’s van Australië. Door het warme klimaat zijn het vaak zeer rijpe, bijna gestoofde wijnen. Toch zijn er ook koelere regio’s in Australië, zoals West-Australië. De jongste jaren duikt steeds vaker een nieuwe koele regio op: Tasmanië.

Tasmanië ligt niet in maar onder Australië. Het is een eilandje op zich, al behoort het staatkundig tot het veel grotere moederland. Omdat we hier in het zuidelijk halfrond zitten geldt de regel: hoe zuidelijker, hoe koeler.

We denken gemakshalve dat wijnbouw veel zon nodig heeft, maar te veel is ook niet goed. Wijn is vooral een product uit gematigde klimaten. De ene druivensoort is natuurlijk de andere niet. Sommige soorten houden van droge en hete streken, andere verkiezen dan weer koelere oorden. Typische voorbeelden van koele minnaars zijn Pinot Noir en Riesling. In de warme Australische wijngaarden verliezen deze druivensoorten al snel hun typische verfijning. Het lag dus voor de hand dat Australische wijnmakers op zoek zouden gaan naar koelere oorden om deze varianten aan te planten.

Die plek vonden ze in Tasmanië. Hoewel het eiland uiteenlopende streken en klimaten kent, wordt het wijnkundig voorlopig als één geheel behandeld. Naarmate het succes toeneemt, zal dat ongetwijfeld veranderen. Hoewel Tasmanië nog steeds een dwerg is binnen de Australische wijnbouw, zien we een zeer snelle uitbreiding. Twintig jaar gelden vonden we er slechts 47 hectare wijngaarden, vandaag al 1186 hectare. Pinot Noir is er de meest aangeplante druif, gevolgd door Chardonnay en Riesling.

Devil’s Corner

We testen twee wijnen uit Tamar Valley, de grootste wijnstreek in Tasmanië, gelegen in het noorden van het eiland. Het wijnbedrijf Tamar Ridge bewerkt er een goede 300 hectare en brengt een resem wijnen op de markt, onder twee verschillende merknamen. Het zijn allemaal wijnen van één druivensoort.

De Devil’s Corner Riesling 2006 heeft alles wat een leuke Riesling moet hebben: zeer levendige zuren en veel fris fruit. We ontdekken bloesemaroma’s, citroen, pompelmoes, kiwi en witte nectarine. Prima gemaakt, een wijn die veel mensen zal bekoren.

De Pinot Noir 2006 van Devil’s Corner is ook typisch in zijn soort. We ruiken een boomgaard vol krieken en kersen, met ondertonen van peper, paprika en tabak. In de mond domineert de zachtige fruitigheid, al heeft de nasmaak toch een onrijp kantje.

Respectievelijk € 7,45 en € 7,75 in de Colruyt.

DevilsCorner

14:07 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

05-12-07

Pinot Gris of Pinot Grigio?

Er zijn witte druiven en er zijn blauwe druiven. Zo simpel is het meestal. Maar niet altijd. De kleur van een rijpe tros Pinot Gris varieert van roze over oranje naar licht rood en zelfs paars. Altijd hangt er een grijze waas over, alsof de druif gesluierd is. Daaraan dankt de soort natuurlijk zijn naam.

Toch is Pinot Gris een druivensoort voor witte wijn wordt gemaakt. Het is een gemuteerde variant van Pinot Noir, een bekende blauwe druivensoort. Vandaag is de druif in de eerste plaats bekend in de Elzas. De druif heette daar vroeger Tokay, maar dat leek verwarrend sterk op de Hongaarse Tokaji, een wijn die niets met Pinot Gris te maken heeft. Europese regelgeving dwong de wijnmakers om voortaan de benaming Pinot Gris te gebruiken.

De tweede plaats waar deze druif hoge ogen gooit is noord-oost-Italië, met name in Lombardije, Alto Adige (ook wel Süd-Tirol genoemd), Friuli en Veneto. U kent ze in deze streken onder de benaming Pinot Grigio. In de nieuwe wereld werd de druif ook een hit. Ze levert hoe dan ook de beste resultaten in eerder koele klimaten. Wij beperken ons blikveld gemakshalve tot Italië en Frankrijk.

Het stijlverschil tussen Pinot Gris uit de Elzas en Pinot Grigio uit Italië is immers enorm. Wie beide blind proeft, zal wellicht niet vermoeden dat het om één en dezelfde druif gaat. De Franse versie is doorgaans zeer stevig, vrij donker van kleur en vaak eerder zoet van smaak. Een ideale begeleider van stevige kazen, zoals een Münster. De Italiaanse versie is traditioneel zeer licht van kleur en smaak, geschikt als zomers aperitief.

De wijnwereld kent zijn hypes, zoals de mode. Pinot Grigio was de jongste jaren beslist een zeer populaire wijn, onder meer in Nederland en in de Angelsaksische wereld. De kwaliteit is nochtans alles behalve regelmatig te noemen. Veel Pinot Grigio's zijn oninteressante “crowd pleasers”. Er zijn gelukkig ook goede exemplaren, zoals onze wijn van de week.

Pinot Grigio Schreckbichl Colterenzio 2006

Alto Adige of Süd-Tirol ligt in de Italiaanse Alpen, aan de Oostenrijkse grens. In deze mooie streek, waar men Duits spreekt, worden schitterende wijnen gemaakt, die nog veel te weinig bekend zijn. Deze Pinot Grigio is erg mineralig, met veel citrus en wat witte nectarine. Een heel fijne wijn, tikje kruidig ook, mooi droog en met prima zuren. Tegelijk is de wijn verrassend krachtig. Een wijn waar u plezier aan beleeft.

€ 11,24 bij Jopivino, Blauwesteenstraat 36, 9070 Heusden (Gent), 0475/98.11.27, www.jopivino.be