15-12-07

Champagne

Op 14 december kregen de treinreizigers een extra feestnummer van Metro in de Belgische stations. Voor dat magazine schreef ik onderstaand stuk over Champagne.

Geen feest zonder Champagne

Familie en vrienden staan voor de deur, de tafel is feestelijk gedekt, het gebraad zit in de oven, de hapjes staan klaar. Wat ontbreekt? De belletjes natuurlijk. Geen feest zonder Champagne, de parelende wijn van net over de grens. Zijn sterke reputatie en het bruisende feestgevoel geven Champagne een prominente plaats in ons hart.

Geef toe, u kunt zich kerst of nieuwjaar amper voorstellen zonder bubbels. Dat kunnen allerlei schuimwijnen zijn, maar Champagne blijft voor velen het echte werk. Mâitre-Sommelier Kris Van de Sompel, vorig jaar winnaar van de titel Belgisch Ambassadeur van de Champagnewijnen, ziet drie verklaringen voor de bijzonder aantrekkingskracht van echte Champagne: de bodem, het klimaat en de methode. “Dat trio maakt van Champagne een unieke wijn, die wereldwijd zijn gelijke niet heeft. De bodem bestaat uit krijt, het klimaat is bijna het meest noordelijke van alle wijnen en de lange opvoeding op zijn gistresten zorgt voor een bijzondere smaak.”

“Champagne heeft een sterk imago, het is een echte feestdrank en het herkomstgebied ligt vlak bij ons land”, aldus Van de Sompel. “Daardoor zijn de Belgen bij de grootste Champagneverbruikers ter wereld. Hoewel sommige mensen het onderscheid tussen Champagne en andere schuimwijn niet altijd kennen, blijven we onder de indruk als iemand “echte” Champagne schenkt. Door de grote vraag naar Champagne is de kwaliteit nochtans niet altijd verzekerd.”

Waarop moeten we als consument letten? “Goede Champagne heeft een lange rijping gehad. Dat kost geld, waardoor kwaliteit per definitie zijn prijs heeft. Denk er ook aan dat de meeste Champagne in de winkelrekken bedoeld is om op korte termijn te drinken, niet om te bewaren.” En als we een echte topper willen proeven? Van de Sompel: “Mijn persoonlijke favorieten zijn oudere millésimes, Champagnes van één jaargang dus, lang gerijpt, gemaakt van Chardonnay en afkomstig van een goed terroir.” Ongetwijfeld hemels, maar voor dat soort belletjes moet u uw portefeuille een heel eind open trekken.

Wat is Champagne eigenlijk?

Champagne wordt in de gelijknamige regio gemaakt volgens de ‘méthode traditionelle’. Eerst wordt een gewone wijn gemaakt, die daarna een tweede gisting op fles ondergaat. Die blijft daarna maanden tot zelfs jaren liggen op de gistresten. Hoe langer, hoe beter. Na het verwijderen van de gistresten volgt de ‘dosage’, het toevoegen van wat wijn met een beetje suiker. De hoeveelheid suiker bepaalt of de schuimwijn droog (brut) is of zoeter.

Champagne kan worden gemaakt van witte druiven (Chardonnay), van blauwe druiven (Pinot Noir en Pinot Meunier) of van beide samen. De meeste Champagnes zijn mengwijnen van verschillende jaren.

Schuimwijnen uit andere streken kunnen ook volgens de méthode traditionelle worden gemaakt, maar mogen niet de naam “Champagne” dragen. Voorbeelden zijn Cava uit Spanje, Crémants uit Frankrijk, Sekt uit Duitsland of Franciacorta uit Italië.

Bubbels getest

Metro vroeg drie bekende supermarkten om enkele flessen schuimwijn en Champagne voor onze lezers te selecteren. Acht doorsnee liefhebbers kregen de flessen “blind” te proeven. Hun oordeel leverde dit palmares op.

  • De prijskraker: Raphaël Villard Carte Blanche (Champagne Brut). Floraal in de neus, eenvoudig, fris en speels in de mond. Een pretentieloze, maar vlotte Champagne aan een zeer zachte prijs. € 13,25 bij Carrefour/GB
  • Het alternatief: Codorniu Reserva Raventos (Cava Brut). Het moet niet Champagne zijn. Deze Catalaanse Cava is fruitig en rond, lijkt wat zoet maar is mooi in balans met fijne zuren. Een rijk en vol aperitief. € 7,99 bij Delhaize.
  • De durver: Moutard Père et Fils Cuvée sans Dosage (Champagne extra Brut). Ongezoet en dus geen allemansvriend. Een rijpe neus, maar zeer stevige zuren in de mond, genre Granny Smith. Een fijn bittertje in de afdronk. Ideaal voor wie zijn grenzen wil verleggen. € 16,05 bij Delhaize.
  • De gulden middenweg: Charles Lafitte, Grande Cuvée (Champagne Brut). Toegankelijk, lekker, fruitig en voldoende fris. Een klassieke Champagne die iedereen te vriend houdt. € 21,89 in Carrefour/GB
  • De Belg van dienst: Vranken Tête de Cuvée (Champagne Brut). Een volle Champagne, pittig en elegant, van de uit België afkomstige familie Vranken. Alles mooi in evenwicht. € 18,35 bij Delhaize.
  • Een trapje hoger: Marquis de Villon Premier Cru (Champagne Brut). Gemaakt met druiven uit Premier Cru-wijngaarden. Evenwichtig en zacht, stevig en toch elegant. Een mooie terroirwijn. € 19,99 bij Colruyt.
  • Een dame van stand: Veuve Cliquot Carte Jaune (Champagne Brut). Niet goedkoop, wel allure. Een krachtige, ronde Champagne, die u ook bij de maaltijd kan schenken. € 29,99 bij Colruyt.

 

Champagne1_web

12:30 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

12-12-07

Papa, ga je nog eens plop doen?

Wijn is niet zomaar een drankje, het is een product dat een zekere stijl uitstraalt. Wijn drinken wordt intuïtief hoger ingeschat dan pakweg water, bier of fruitsap. Dat ligt aan veel factoren: de eeuwenoude traditie, de zorgvuldigheid waarmee goede wijn wordt gemaakt, het lange proces tussen druif en eindproduct, de gastronomische waarde van wijn, de historische associatie met de hogere bevolkingsklassen enz. Maar ook het uiterlijk speelt mee: de stevige, statige fles, het parmantige etiket en zelfs de manier waarop u de fles moet openen. Het verwijderen van een wijnkurk lijkt in niets op het openen van een pintje, het is een ritueel op zich.

Onbewust en instinctief zijn we met z’n allen van die kurk gaan houden. Thuis of op restaurant, wanneer de wijnfles op tafel komt en de kurkentrekker wordt boven gehaald, zijn alle daarop ogen gericht. Eerst wordt zorgvuldig de capsule open gesneden, dan wordt het tipje van de kurkentrekker keurig in het midden van de kurk geplaatst, om vervolgens met draaiende en trekkende bewegingen de stop te verwijderen. Even snuffelen om de zuiverheid van de wijn te verifiëren en opluchting alom als het verdict positief is.

Zelfs kinderen houden ervan. Als ik een fles wijn wil ontkurken vraagt mijn kroost: “papa, ga je nog eens plop doen?”. Dan moet ik de kurk er zo luid mogelijk uit trekken. Een stille plof is een regelrechte afgang voor mijn vaderlijke heldhaftigheid.

Kurk & kurk 

Maar kurk heeft ook een bekende keerzijde: de zogenaamde “kurksmaak”. Eigenlijk smaakt dergelijke wijn helemaal niet naar kurk, maar naar een infectie die zich op de kurk genesteld heeft.
Het gaat om de stof 2,4,6-trichlooranisol of kortweg TCA, het resultaat van een scheikundige reactie tussen de wijn en een schimmel die in de kurk aanwezig was.

Schattingen over de frequentie van kurksmaak variëren tussen de 3 en de 10 % van de kurken. De intensiteit kan overigens ook erg verschillen. Soms ruikt u meteen de typisch muffe geur, in andere gevallen merkt u het pas na een tijdje. Sommige mensen drinken een dergelijke fles verder op, maar daar pas ik voor. Ook het gebruik van een foute fles voor sauzen is een slecht idee, tenzij u graag muffe aroma’s aan uw vleesjus toevoegt.

Natuurkurk heeft nog een ander nadeel: de prijs. Die hangt weliswaar af van de lengte of de kwaliteit van de kurk, maar de toenemende schaarste baart wijnmakers hoe dan ook zorgen.

Alternatieven

Het kan dus niet verwonderen dat er alternatieven bestaan. Die hebben hevige voor- en tegenstanders. Eigenlijk is het opmerkelijk hoe er soms emotioneler kan worden gediscussieerd over de afsluiting van een fles dan over de inhoud.

De synthetische kurk lijkt het meest op het origineel – inclusief het openingsritueel – maar wordt toch vaak beschouwd als onecht, een nepversie van wat het eigenlijk moet zijn. “Plastiek” is nu eenmaal geen edel materiaal. Experimenten met veroudering van wijn onder een synthetische kurk bleken in het verleden rampzalig. De wijnen lekten en oxideerden. Toch mogen we aannemen dat de huidige generatie kwalitatief veel beter is. Doordat de vorm identiek is aan natuurlijke kurk kunnen wijnmakers bovendien makkelijk over stappen zonder hun bottelmachines te moeten aanpassen.

Een grotere toekomst zie ik weggelegd voor de schroefdop. In landen als Nieuw-Zeeland en Zwitserland is een wijn met schroefdop de normaalste zaak van de wereld. Elders is de consument vaak erg huiverig. Schroefdoppen worden vooral geassocieerd met goedkope en povere wijn. Van een ontkurkingsritueel is uiteraard geen sprake meer. Vooral in restaurants is dat een te grote psychologische drempel voor veel wijnliefhebbers.

schroefdop_web
Toch zal u de schroefdop ook bij ons zien oprukken. Het is een eenvoudige en erg efficiënte afsluiting. Smaaktesten leerden dat schroefdoppen het jeugdige en fruitige karakter van wijn optimaal bewaren, ook na ettelijke jaren. Natuurkurk laat wijn dan weer meer evolueren. Aangezien slechts een kleine minderheid van de geproduceerde wijnen baat hebben bij veroudering, is de schroefdop eigenlijk de meest logische sluiting voor veel wijnen. Gezien de lage prijs en de veel kleinere kans op foute smaken en geuren is een toenemende populariteit onafwendbaar.

Minder bekend, maar erg stijlvol, is de Duitse Vinolock. Het is een glazen stop die er uit ziet als een T-vormig hoedje. Rond de hals zit een klein ringetje in kunststof om de fles luchtdicht af te sluiten. Openen en sluiten doet u gewoon met de hand. Doordat glas een veel mooier materiaal is dan aluminium of plastiek, straalt de Vinolock klasse uit. Een “plop” mag u hier niet verwachten, wel een tingelend geluid van glas tegen glas. De voornaamste nadelen zijn de prijs – vergelijkbaar met een goede natuurkurk – en het feit dat de flessenhalzen nauwkeurig moet aansluiten op de stop. Dat vergt aangepaste flessen.

De Franse consultant Skalli & Rein publiceerde in 2006 een “Global Wine Closure Report”. Dat leert ons dat op een wereldwijd totaal van 20 miljard flessen wijn, er nog steeds 16 miljard met natuurkurk worden afgesloten. Synthetische kurk staat op twee, met 2,5 miljard stuks. De schroefdop werd minder dan 1,5 miljard keer gebruikt.

In Frankrijk, bij uitkstek een traditioneel land voor wijn, heeft de schroefdop een marktaandeel van 3,5 %. Toch woedt ook in Frankrijk het stoppenbat. Onder meer de beroemde Bordelese wijnmaker André Lurton (van onder meer Château La Louvière) heeft mentaal de stap naar de schroefdop gezet. Anderen zullen zeker – gedeeltelijk – volgen.

Puur rationeel gezien heeft de natuurkurk alleen nog toekomst voor grote bewaarwijnen. Emotioneel gezien blijft het voor velen de enige ware wijnstop. Laat u echter niet afschrikken door de alternatieven. Wat echt telt zit in de fles, niet erop.

09:36 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

08-12-07

Belgische wijnen op de proeftafel

Gezien de toenemende belangstelling voor wijn van eigen bodem namen we een pakket Belgische wijnen onder de loep. Een klein panel ervaren proevers kreeg de wijnen blind in het glas. Alle wijnen waren afkomstig van www.belgianwines.com.

•    Schorpion - Brut Nature Zwart

Een Haspengouwse schuimwijn op basis van Chardonnay en Pinot Noir, met een tweede gisting op fles volgens de Méthode Traditionelle. Kort na het open zijn de meningen verdeeld, wegens een bittertje dat sommige proevers stoort. Een uurtje later bekoort de wijn algemeen, met een neus van peer en een frisse smaak van groene appel. De fijnen pareling blijft goed aanwezig. Een mooi aperitief. € 16,06.

•    Domaine du Chenoy - La Foliette 2005

Een frisse witte wijn op basis van Solaris, een in Duitsland ontwikkelde druif. De exotische neus lijkt veel belovend, maar in de mond valt de wijn tegen. De frisse smaak is snel weg, terwijl bittere toetsen blijven hangen. Het oordeel was unaniem negatief. € 9,47.

•    Kluisberg - Pinot Gris 2005

Uit het Hageland komt deze Pinot Gris met aroma’s van witte perzik. Een leuke wijn, met een aangename zoet-zure toets dankzij een tikje restsuiker. Heel eenvoudig, maar best te genieten, bijvoorbeeld bij kippenfilet met appelmoes. Bovendien ook de goedkoopste wijn, aan € 6,19.

•    Pietershof – Chardonnay 2005

De aangenaamste verrassing komt uit het Limburgse Teuven. Een volle Chardonnay met aroma’s en smaken van rijpe appel en gedroogde abrikoos. De wijn charmeert met zijn zachte en romige textuur. Prijs-kwaliteit de beste uit de reeks. Probeer deze wijn eens bij een carpaccio van eendenborst met een chutney van mango. € 14,00.

•    Genoels Elderen - Chardonnay Blauw 2003

Het bekendste en grootste Belgische wijndomein ligt in Haspengouw. In deze Chardonnay Blauw is de houtrijping te uitdrukkelijk aanwezig, maar de wijn bevalt niettemin. Getoaste aroma’s van de eiken vaten worden aangevuld met rijp fruit. Deze wijn kan een stevig gerecht aan, zoals een fazant met grondwitlof. € 12,58.

•    Clos d'Opleeuw – Chardonnay 2004

De wijnen van Peter Colemont, alweer uit Haspengouw, staan bekend als de beste van het land. Kort na opening is deze 2004 weinig toegankelijk. Een stevige zuurstofkuur tovert een mooie wijn in het glas, met lichte toast en opnieuw gedroogd fruit. Een complexe, intrigerende wijn, met een olie-achtige textuur en tegelijk kurkdroog. Een echte maaltijdwijn, bijvoorbeeld bij een Bressekip met bospaddestoelen en een korstje van hazelnoten. Zeker op voorhand karaferen. Zeer beperkt verkrijgbaar. € 29,16.

Conclusie? Het potentieel is er, maar de weg is voor veel wijnbouwers nog lang. Op dit moment is het in elk geval Limburg boven. Naarmate de wijnstokken ouder worden en de producenten meer ervaring opdoen, mogen we een stapsgewijze verbetering verwachten.

BelgischeWijn_web

17:12 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |