07-12-07

Een pauselijke wijn

Een kloeke boerenzoon uit het zonnige zuiden. Dat is de klassieke reputatie van Châteauneuf du Pape. Bij nader inzien mist die beschrijving wat respect, voor een wijn met een lange traditie en een grote reputatie. De oorsprong van Châteauneuf du Pape gaat terug tot 1305. Toen werd Bertrand de Gouth, de aartsbisschop van Bordeaux, benoemd tot paus Clemens V. Hij liet zich door de Franse koning overtuigen om Rome te verlaten en vestigde zich in 1309 in Avignon. De zes volgende pausen (en een rist 'tegenpausen') volgden zijn voorbeeld. Nummer twee, Johannes XXII, wist wereldse geneugten naar waarde te schatten en liet buiten de stad pauselijke wijngaarden aanleggen, rond het kasteel van Châteauneuf.

De (officiële) pausen trokken vanaf 1376 terug naar Rome, maar de wijngaarden bleven. De benaming 'Châteauneuf du Pape' duikt pas op in geschriften uit de 19de eeuw. In 1923 stelt baron Le Roy de Boiseaumarié een reeks regels op waaraan die wijn moet voldoen. Het werd de voorloper van de Appellation d'Orgine Controllée. Er worden dertien druivensoorten toegelaten, acht blauwe en vijf witte. Vandaag worden de rode wijnen nog slechts uitzonderlijk van alle dertien soorten gemaakt.

Op heel wat wijngaarden ligt de bodem bedekt met witte rolkeien, door de Rhône uit de Alpen aangevoerd en gepolijst. Die stenen nemen overdag zonnewarmte op en geven die 's nachts weer af. In een warme streek levert dat natuurlijk nog meer suikers en dus alcohol op. Lang niet alle wijngaarden zijn met deze stenen bedekt.

De huidige appellatie omvat 3.200 hectare wijngaarden, in het bezit van 320 producenten, verspreid over vijf gemeenten. Dat is goed voor een productie van 13.750.000 flessen. Er wordt hoofdzakelijk rode wijn gemaakt, waarbij de druivensoort Grenache veruit de belangrijkste is. De flessen zijn getooid met een pauselijke tiara en twee gekruiste sleutels.

Traditioneel zijn Châteauneufwijnen tanninerijke bewaarwijnen, die streng kunnen zijn in hun jeugd. Maar de tijden veranderen, zelfs in een respectabel oord vol traditie. Het leek me daarom interessant om enkele toonaangevende Châteauneufs op de proeftafel te zetten. Het moment is perfect, want de recente jaargangen 2004 en 2005 zijn uitstekend in de Zuidelijke Rhône.

Caillou versus Janasse

Ik selecteerde twee domeinen met een stevige faam: Domaine de la Janasse en Clos du Caillou. Beide produceren naast Châteauneuf ook algemene Côtes du Rhône. Zo kunnen we meteen een heel gamma vergelijken. Ik deed beroep op twaalf proevers (let op het Bijbelse getal) van wijnclub De Dronken Druifluis en luisterde naar hun oordeel. Uiteraard werd alles blind geproefd.

Caillou mocht de spits afbijten, met de enige witte wijn van de avond. Deze Bouquet des Garrigues 2006 (12,26 euro) verraste vooral door zijn levendige frisheid, geen evidentie in dit klimaat. Een erg geslaagde wijn, elegant en evenwichtig, floraal en fruitig (met onder meer abrikoos en appel) en een toetsje amandel. Een aanrader.

Maar we waren natuurlijk gekomen om de rode wijnen te proeven. Hier werd Janasse de opener, met zijn basis-Côtes du Rhône 2006. We proefden een lichte Rhônewijn, met kriekjes, wat menthol en een vleugje dennenhout. Niets bijzonders, maar ook niet duur (7,50 euro). De Côtes du Rhône Villages 'Terre d'Argile' 2005 van Janasse (13,80 euro) was duidelijk van een ander kaliber: krachtig en warm, met veel cassis, wat zoethout en peper. Bijna een nieuwe wereldstijl.

De Clos du Caillou "Bouquet des Garrigues" 2005 (11,63 euro), een Côtes du Rhône, bracht ons terug in Europa. Heel fijn en elegant, met bramen en zuiderse kruiden. Alweer een schot in de roos voor Caillou. Domaine de la Janasse heeft ook een wijn die 'Les Garrigues' heet. De jaargang 2004 (20,00 euro) blijkt een stuk zwoeler dan zijn naamgenoot, met aroma's van blauwe pruimenconfituur, drop, peper en eucalyptus. Iemand maakte de vergelijking met een goede Australische Shiraz.

Tijd voor vier 'echte' Châteauneufs. Janasse mocht alweer openen met zijn Tradition 2005 (27,50 euro). Deze wijn is duidelijk nog te jong, maar het potentieel is er. Stevige maar rijpe tannines, een mooie afdronk en een goede lengte. Toch ging de voorkeur unaniem naar de Tradition 2004 van Clos du Caillou (28,21 euro), die verfijnder is, met een mooie balans tussen fruit en kruidigheid. Een zeer mooie wijn, met een interessant prijskaartje in deze dure appellatie.

En dan de finale. De Vieilles Vignes 2005 van Janasse imponeert met forse aroma's van pruim, garrigues en peper. Mooie zuren zorgen voor een evenwicht met het rijpe fruit en de tonen van drop en noten. Nog jong, maar nu al fluwelig. Puik werk, maar niet goedkoop (55 euro).

Toch ging alweer Caillou met de grootste lofbetuigingen lopen, dankzij de schitterende Les Quartz 2004 (45,18 euro). Niets dan superlatieven voor deze wijn: finesse, elegantie, lengte, evenwicht.

Twee stijlen

Het is opvallend hoe twee wijnen uit dezelfde streek zo verschillend kunnen zijn. Domaine de la Janasse, de modernist, onderging de invloed van de Amerikaanse wijnschrijver Robert Parker. Clos du Caillou zweert bij een traditionelere Europese stijl, een elegantere variant van de kloeke Châteauneuf van weleer. Alle wijnen waren opmerkelijk toegankelijk voor hun jeugdige leeftijd.

Hoewel de smaakpapillen van mijn panel een duidelijke voorkeur hadden voor Clos du Caillou, is het een troef dat internationale invloeden ook andere stijlen teweegbrengen. Smaken en voorkeuren verschillen, maar diversiteit is altijd rijker dan eenheidsworst. En hoe dan ook proefden we twee topdomeinen, die aantonen dat ook Châteauneuf in het jaar 2007 leeft.

De wijnen van Clos du Caillou vindt u bij Patrick Jublou in Bierbeek (0486.39.42.48 of www.patrick-jublou-cie.be), voor Domaine de la Janasse kan u bij Portovino in Maldegem terecht (050.71.87.57 of www.portovino.be)

15:16 Gepost door Luk in WIjn | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.